W Pastorał z Głogówka wyróżnia się elegancką, spójną i bezpretensjonalną kompozycją. Posiada on pozłoconą krzywaśń, nodus oraz pierścienie na drzewcu, podczas gdy drzewce pozostawiono srebrne. Woluta, osadzona bezpośrednio na nodusie (bez trzonu), odlewana, zawinięta półtora raza, ma formę nieco uproszczonej, ulistnionej gałęzi akantu. W środku zakończona jest kwiatem o trzech płatkach, a u dołu przedłużona poza oś nodusa.
Nodus składa się z dwóch części, z których górną stanowi spłaszczona kula ozdobiona rytym ornamentem, dolną zaś - sześciokątna budowla z kopułką. W ściankach sześcioboku widnieją półokrągłe wnęki zamknięte muszlami. Drzewce wykonano z drewnianego trzpienia, pokrytego srebrną blachą. W górnej części drzewca umieszczono złocony, kulisty pierścień, w połowie - pasek złoconej blachy z pierścieniem rytym w ukośne pasy, u dołu - złocony pasek, a pod nim żelazny kolec.
Insygnium od początku przechowywane było w skarbcu kościoła parafialnego pod wezwaniem Św. Bartłomieja (dawniej kolegiaty) w Głogówku. Według protokołu wizytacyjnego z 1680 r., kościół parafialny w Głogówku powstał w 1350 r. jako fundacja Fryderyka, księcia Opola i Raciborza. Dnia 24 lutego 1379 r. książę Bolesław II podniósł kościół do godności kolegiaty. Kolegiatę restytuowano, gdy w 1598 r. Głogówek stał się własnością rodziny Oppensdorffów. Proboszczowie kościoła kolegiackiego pod wezwaniem Św. Bartłomieja nosili tytuł dziekana - Decanus Ecclesiae, a w 1658 r. cesarz nadał im prawa infułatów, a więc między innymi przywilej używania insygniów biskupich. Kolegiatę w Głogówku zlikwidowano w 1810 r.
Można przypuszczać, że pastorał przechowywany w skarbcu dawnej kolegiaty został przygotowany na uroczystość nadania godności infułata tamtejszemu proboszczowi w 1658 r. Za powstaniem insygnium w tym czasie przemawia również stwierdzenie Alfreda Kosiana, który w 1931 r. pisał, że mitra, laska prałacka i pierścień w kościele pod wezwaniem Św. Bartłomieja w Głogówku są ostatnimi pamiątkami z czasów założenia kolegiaty.
Także cechy stylistyczne insygnium, np. zwieńczenia nisz na nodusie w kształcie muszli, odpowiadają drugiej połowie XVII w. Prawdopodobnym miejscem powstania zabytku jest Dolny Śląsk, może Nysa, gdzie w 1666 r. prałat Jerzy Karol Rother zamawiał dla kolegiaty inne sprzęty kościelne.
Charakterystyczny motyw nisz zwieńczonych muszlami, zdobiącymi nodus pastorału przechowywanego w dawnej kolegiacie w Głogówku, odnaleźć można także w sąsiednim kościele franciszkanów, w ołtarzu w kaplicy Św. Józefa, pochodzącym z około 1659 r. W drugiej połowie XVII i na początku XVIII w. nisze takie zdobiły fasady kościelne, a także dzieła złotnicze, jak np. tabernakulum w kościele p.w. św. Andrzeja w Krakowie z lat 1693 -1706.
Ikonografia dekoracji – lilia
Omawiany pastorał ma skromne dekoracje roślinne i architektoniczne. Podobnie jak inne pastorały, których woluta zakończona jest kwiatem, także i ten nawiązuje do różdżki Aarona. Motyw lilii w wolucie jako symbolu czystości przywołuje jednak również odniesienia do Chrystusa i Marii. Opierają się one na "Pieśni nad Pieśniami" (2,1-2): "(Oblubienica) Jam kwiat polny i lilia padolna. (Oblubieniec) Jak lilia między cierniem, tak przyjaciółka moja między córkami". Porównanie Marii do lilii akcentuje Niepokalane Poczęcie jako przyczynę Jej doskonałej czystości. Według Orygenesa, ziemskie ciało Chrystusa, wolne od wszelkiej skazy, przypomina lilię. Jego Oblubienicą jest zaś Kościół, jak pisze Hipolit w Komentarzu do Pieśni nad Pieśniami.
Zastosowanie motywów architektonicznych w dekoracji nodusa nawiązuje do wybranych detali architektonicznych kolegiaty. W kościołach nisze zamknięte muszlami dają przeważnie schronienie figurom świętych. Gdy pozostają puste, przypominają jedynie o obecności niewidocznego sacrum.
Złączenie w jednym insygnium wyobrażenia lilii oraz architektury świątyni przypomina o wiernych, tworzących żywy Kościół, jako Oblubienicy Chrystusa. Tę miłość oblubieńczą mają naśladować Pasterze Kościoła.
AKTUALNOŚCI
